De gemeente Landgraaf is in 1982 ontstaan door samenvoeging van de vroegere gemeenten Nieuwenhagen, Schaesberg en Ubach over Worms. De naam is ontleend aan 'De Landgraaf', een reusachtige en fascinerende ringwal die onder andere door onze gemeente loopt en die, met de hem omringende grafheuvels en urnenvelden, herinnert aan de bewoners in prehistorische tijden.
Na de Romeinse tijd bleef het gebied bevolkt, zoals blijkt uit sporen die in de bodem zijn achtergebleven. Vanuit de beekdalen werd het gebied ontgonnen: de grootste boerderijen lagen aan het water. Sommige groeiden uit tot kastelen, zoals Schaesberg en Strijthagen. Geleidelijk kwamen ook de hoger gelegen gebieden in gebruik. Zo ontstond Waubach, Nieuwenhagen en Scheidt, dat pas veel later de naam Schaesberg kreeg. Tot het begin van de 20e eeuw was de regio zeer landelijk met veel kleine en enkele grote boerenbedrijven. Op één van de grote boerderijen, Op de Kamp, woonde op het einde van de 19e eeuw de bekende schrijver Frans Erens, die in zijn geschriften het leven in deze streek heeft vastgelegd.
De mijnbouw, die na 1890 opkwam, bracht ingrijpende veranderingen zoals grootschalige industrie, een enorme groei van de bevolking plus nieuwe woonwijken in en rond de oude plaatsen. In 1897 kwam de spoorwegverbinding van Heerlen over Schaesberg naar Herzogenrade tot stand. Twee grote mijnen werden in Schaesberg gevestigd: de Oranje Nassau II (1904-1971) en de staatsmijn Wilhelmina (1906-1969). Omstreeks 1965 was hun bloei voorbij en werden ze gesloten. De woonwijken Leenhof, het Eikske, Lauradorp en Kakert zijn de meest tastbare herinneringen aan deze periode. Na de sluiting van de mijnen volgde een moeizame herstructurering. Er kwamen nieuwe industriegebieden zoals Strijthagen en Abdissenbosch. Onder het motto 'Van zwart naar groen' werden de oude mijngebouwen met de omliggende terreinen grotendeels afgebroken en geruimd om plaats te maken voor woonwijken en recreatiegebieden. De draf- en renbaan (het tegenwoordige Megaland) en enkele grote groengebieden getuigen van deze omslag. Ook bleek de bestuurlijke vernieuwing noodzakelijk. Deze kreeg in 1982 vorm in de samenvoeging van Nieuwenhagen, Schaesberg en Ubach over Worms tot één nieuwe gemeente Landgraaf.
Vanaf het begin is de opbouw van de nieuwe gemeente voortvarend aangepakt: de oude kernen werden vernieuwd en met elkaar verbonden door de aanleg van het nieuwe centrum Op de Kamp (gelegen op de plaats van de vroegere hoeve de Kamp), het bestuurlijk hart van de gemeente en tevens winkel en woongebied. Er werd en wordt een gezichtsbepalend beleid gevoerd met onder andere als hoofdzaken: recreatie, wonen en zorg. Vele riante woonwijken zijn ontstaan, oude wijken zijn zorgvuldig gerenoveerd, grote recreatieve groengebieden zoals Park Gravenrode en omgeving werden ontwikkeld, er is een eigen Landgraaf Theater, er zijn kunstgalerieën en jaarlijks heeft Landgraaf met Pinkpop haar eigen grote popfestival.
Landgraaf is hierdoor uitgegroeid tot één van de grotere gemeenten in Limburg, waar het goed leven en werken is.
Cultuur en recreatie
Landgraaf leeft en dat is in meerdere opzichten te merken. Landgraaf bruist van de culturele activiteiten en bezienswaardigheden, zoals onder andere Pinkpop, het Poëzie- en Landgraaffestival, Theater Landgraaf en diverse exposities en kunstgaleries.
Winkelen
De winkelcentra van Landgraaf hebben ieder hun eigen sfeer. U kunt voor uw inkopen terecht in Schaesberg, Waubach (markt op vrijdagmiddag) en het moderne winkelcentrum Op de Kamp, het overdekte winkelcentrum dat het hoogst gelegen winkelcentrum van Nederland is. In Op de Kamp ligt ook het kantoor van de VVV-Landgraaf.
Sport en recreatie
Landgraaf met haar kastelen, monumentale boerderijen, kerken, pittoreske dorpskernen, relatief veel groen en meer dan 200 monumenten is heel zeker kansrijk als het gaat om ontwikkeling van recreatie en toerisme. Met name de laatste jaren heeft die sector in Landgraaf grote ontwikkelingen doorgemaakt. Het Park Gravenrode mag zich verheugen in de belangstelling van actieve recreanten uit de hele regio. Het project Mondo Verde staat garant voor groene recreatie op het hoogste niveau. SnowWorld Landgraaf biedt voor de actieve sporter en recreant een professioneel aanbod dat in de regio zijn gelijke niet kent. Megaland is bezig om naast Pinkpop andere interessante activiteiten op haar complex te laten plaatsvinden, die telkens een ander publiek naar Landgraaf zullen trekken.
Buiten het feit dat realisatie van die projecten van grote economische betekenis zal zijn voor de gemeente Landgraaf bieden zij daarnaast een ieder een zeer ruim aanbod aan recreatie. Park Gravenrode zal ver buiten Landgraaf naam en faam verwerven als een plek waar voor jong en oud, voor de actieve en de passieve recreant heel veel te halen valt. Ook voor de recreant die op zoek is naar natuur, bos en de daarbij behorende rust is de gemeente Landgraaf aan het werk. Nieuwe fietspaden en wandelwegen, nieuw bos en natuurontwikkeling moeten ervoor zorgen dat iedere inwoner in zijn eigen omgeving kan recreëren en ontspannen. Projecten als: 'de Grote Boslocatie', het fietspadenknoop-puntensysteem en het zogenaamde 'Zweiländerpark' zijn volop in ontwikkeling. De gemeente Landgraaf werkt aan recreatie en wel zodanig dat zij zich met recht het recreatief hoogtepunt van de Parkstad Limburg mag noemen.